Ki en hoe het lichaam reageert op vermoeidheid en prikkels

Wanneer het lichaam reageert op een vol en druk leven

Je voelt het diep in je lijf, diep geworteld in je botten – de vermoeidheid. Ze is er vaak al bij het wakker worden en blijft tot het moment dat je weer in bed valt. Voor veel mensen is vermoeidheid een stille begeleider in het dagelijks leven.

Leven met voortdurende prikkels

We leven in een tijd waarin we voortdurend worden blootgesteld aan prikkels. Onze hersenen krijgen nauwelijks de ruimte om stil te vallen en te herstellen. Dat laat zich niet alleen mentaal merken, maar juist lichamelijk. Vermoeidheid is geen teken van falen, maar een reactie van het lichaam op alles wat het te verwerken krijgt.

Vanuit de Oosterse geneeskunde wordt dit proces vaak beschreven met het begrip Ki (of Qi): de levensenergie die ons in beweging houdt en ons levend maakt.

Wanneer het lichaam zijn anker verliest

Bij veel prikkels en weinig rust verliest het lichaam zijn anker. Dat kan zich uiten in een heet of vol hoofd, druk op de ogen, hoofdpijn, gespannen schouders en nek. Ook de nachten veranderen: de slaap wordt lichter, het lichaam blijft onrustig, gedachten blijven komen. Niet omdat er iets mis is, maar omdat het systeem geen ruimte meer vindt om te landen.

Ons lichaam heeft een groot vermogen om zich aan te passen en te herstellen. Lange tijd lukt dat ook. Maar wanneer de belasting aanhoudt, raakt dat vermogen uitgeput.

Ki wordt opgenomen en gecirculeerd via vier levensactiviteiten: Shu (adem), Shoku (eten), Do (bewegen) en So (denken). Het zijn alledaagse activiteiten die vaak vanzelf gaan, maar die onder druk van vermoeidheid en prikkels hun ondersteunende werking kunnen verliezen.

Kleine verschuivingen in het dagelijks leven

Wanneer deze levensactiviteiten weer iets meer ruimte krijgen, kan het lichaam zich opnieuw gaan reguleren. Dat hoeft niet groots of ingrijpend te zijn. Soms zit het juist in kleine verschuivingen: bewuster ademen, iets warms eten, het aantal prikkels tijdelijk verminderen.

Ook beweging en aanraking kunnen ondersteunend zijn. Rustige vormen van bewegen, zoals yoga of pilates, helpen Ki te laten circuleren. Massage of Shiatsu biedt het lichaam een manier om spanning los te laten en opnieuw bedding te ervaren.

Je kunt daarbij zelf waarnemen wat een positief effect heeft op je lijf. Zijn er kleine dingen die je kunt veranderen? Bijvoorbeeld naast een koude boterham een kopje heet water of thee drinken, of af en toe kiezen voor iets warms. In momenten van spanning, achter het bureau, kan het al voldoende zijn om even te pauzeren en twee of drie rustige ademhalingen te nemen.

Wanneer je aandacht geeft aan hoe het lichaam reageert op kleine veranderingen, kan het contact met jezelf verdiepen. Grenzen worden dan niet iets om te bedenken, maar iets wat voelbaar wordt.

In een volgende blog beschrijf ik een eenvoudige ademhalingsoefening die hierbij kan ondersteunen.

→Een eenvoudige ademhalingsoefening om prikkels te laten zakken